Ankerpunt Coaching Nederland

Begeleiding bij leer- en/of ontwikkelingsvragen

Toelichting bij werkwoorden

Grammatica: werkwoorden

Een werkwoord is een woordsoort die een handeling, gebeurtenis of toestand uitdrukt of helpt uitdrukken. Werkwoorden kunnen een groot aantal vormen aannemen, afhankelijk van de bedoelde betekenis of van de functie in de zin. Het maken van deze verschillende vormen wordt vervoeging genoemd.

Er zijn drie hoofdgroepen:

  1. Zelfstandige werkwoorden: Zij kunnen als persoonsvorm zelfstandig een werkwoordelijk gezegde vormen.
    Voorbeelden:

    Geven: Jan geeft zijn moeder een bos bloemen.
    Fietsen: Mia fietst de berg op.
    Mopperen: Oma mopperde de hele dag.
  2. Hulpwerkwoorden: Zij kunnen uitsluitend samen met andere werkwoorden een gezegde vormen.
    Voorbeelden:

    Hebben: Wij hebben gewandeld.
    Zijn: Wij zijn verhuisd.
    Zullen: We zullen maar gauw gaan eten.
    Gaan: vader en moeder gaan wandelen.
    Worden: De hond wordt heel erg verwend.
  3. Koppelwerkwoorden: Zij verbinden twee delen van een zin, waarbij het ene deel (naamwoordelijk gezegde) de eigenschap van het andere deel (onderwerp) aangeeft.
    Koppelwerkwoorden zijn:

    Zijn: Hij is een vriendelijke jongen.
    Worden: Hij wordt vast nog wel eens een vriendelijke jongen.
    Blijven: Hij blijft een vriendelijke jongen.
    Blijken: Hij blijkt een vriendelijke jongen.
    Lijken: Hij lijkt een vriendelijke jongen.
    Schijnen: Hij schijnt een vriendelijke jongen te zijn.
    Heten: Hij heet een vriendelijke jongen te zijn.
    Dunken: Hij dunkt me een vriendelijke jongen.
    Vóórkomen: Hij komt me vriendelijk voor.

Zoals je ziet, gebruiken we vaak dezelfde woorden als hulpwerkwoord of koppelwerkwoord, maar is de grammaticale betekenis afhankelijk van het woord waarmee ze verbonden zijn (respectievelijk een ander werkwoord, of een naamwoordelijk deel van het gezegde).

Bij de behandeling van de basiswoorden wordt ervan uitgegaan, dat de kinderen eerst een eenvoudig zelfstandig werkwoord hebben uitgewerkt, zodat ze al weten wat de grammaticale betekenis is van een werkwoord.

In de meeste leesboekjes voor beginnende lezers komen al snel zelfstandige werkwoorden aan bod.
Een goede gelegenheid om met de klas te praten over de functie van werkwoorden.
Werkwoorden zijn ‘doe’-woorden. Ze laten zien welke handeling het onderwerp van de zin verricht.
De betekenis van de zelfstandige werkwoorden is meestal gemakkelijk in beeld te brengen.
Het gesprek kan gaan over de uitgang van het werkwoord in de tegenwoordige tijd:

ik doe (stam van het werkwoord) jij, hij, zij, het, doet (stam + t)
hoor hoor+t
kijk kijk+t
maak maak+t
neem neem+t
pak pak+t
ren ren+t
zoek zoek+t

Hoe komt het dat werkwoorden waarvan de stam eindigt op een t (eet ~ zet ~ zit ~ moet) er hetzelfde uitzien bij de jij, hij, zij, het-vorm als bij de ik-vorm?
Eigenlijk zou er ook stam + t moeten staan, ( jij, hij, zij, het, eett ~ zett ~ zitt ~ moett etc.). Maar de afspraak is dat er aan het eind van een werkwoord waarvan de stam eindigt op een t niet nóg een t wordt gezet.

Petra Pouw-Legêne

Heirstraat 37
6191 JS BEEK

tel. 046-4374907

Contactformulier

Stuur een e-mail

KvK nr. 14097763


Ankerpunt Coaching biedt Davis® Counseling en Davis®-leerstrategieën en andere methodes, zoals TOC for Education, elk binnen de eigen context en afzonderlijk van elkaar aan.

Abonneer

  • RSS Feed
Professioneel werken met Davis®, Davis Dyslexia Correction®, incl. Davis Symbol Mastery® en Davis Orientation Counseling® kan uitsluitend worden gedaan door mensen die opgeleid en gecertificeerd zijn door Davis Dyslexia Association International.