Ankerpunt Coaching Nederland

Begeleiding bij leer- en/of ontwikkelingsvragen

Laat kinderen leren door te spelen. Schools leren in de kleuterklas werkt averechts.

Artikel in de New York Times SUNDAY REVIEW.
16 mei 2015
Geschreven door David Kohn (freelance schrijver over wetenschappelijk onderzoek. Hij woont in Baltimore, USA).
Vertaling, en de omkadering van sommige tekstgedeelten, plus de voetnoten: Petra Pouw-Legêne

Laat kinderen leren door te spelen. Schools leren in de kleuterklas werkt averechts.

illustratie: Bjorn Lie

illustratie: Bjorn Lie

TWINTIG jaar geleden waren kinderen in de kleuterschool en zelfs in de eerste en tweede klas van de basisschool vooral bezig met spelen: bouwen met blokken, tekenen, fantasiewerelden bedenken, alleen of samen met klasgenootjes 1.

Maar die activiteiten werden meer en meer losgelaten. Ervoor in de plaats kwam door de leerkracht geleide didactische instructie, die thuishoort in de hogere klassen. In heel veel scholen begint het formele onderwijs nu al bij kinderen van 4 of 5 jaar. Zonder deze vroege start, denkt men, riskeren kinderen een achterstand in belangrijke vakken als lezen en rekenen en kunnen ze die achterstand nooit meer inhalen.

Het idee daarachter lijkt duidelijk: Hoe eerder je begint, hoe meer je leert. ‘Hoe eerder hoe beter’ is het devies.

Maar een groeiende groep wetenschappers, onderzoekers en opvoeders in het onderwijs zegt dat er weinig bewijs is dat deze benadering de prestaties op lange termijn verbetert. Het kan feitelijk zelfs een tegengesteld effect hebben en mogelijk de emotionele en cognitieve ontwikkeling vertragen, wat weer onnodige stress veroorzaakt en zelfs het verlangen van een kind om te leren voor goed kan bederven.

Onlangs sprak ik Nancy Carlsson-Paige, emeritus professor aan de Lesley University in Cambridge, Massachusets. USA 2. Zij beschrijft deze trend als volgt:

“Er bestaat een diepgaand misverstand over hoe kinderen leren.”

Zij komt regelmatig in scholen en ze ziet jonge leerlingen ploeteren om de opdrachten te begrijpen.

“Ik heb dat heel vaak gezien in heel veel klassen — kinderen die opdracht kregen aan tafel te gaan zitten en letters over te tekenen. Ze hebben geen idee wat ze aan het doen zijn. Dat gaat mij zo aan mijn hart.”

Het belang van dit debat is aanzienlijk. Sceptici van geleide instructie voorzien dat dit type onderwijs louter mensen gaat voortbrengen die passief informatie kunnen consumeren, die brave volgers worden, in plaats van uitvinders: mensen die in staat zijn dingen te ontdekken of te vernieuwen . Welk soort burger wensen wij voor de 21e eeuw?

In de USA heeft voorschoolse educatie zich het laatste decennium razendsnel verspreid. Programma’s als No Child Left Behind en ‘Race to the Top’ hebben bijgedragen tot steeds meer toetsing en steeds meer geleide instructie.

Een andere oorzaak: de invoering van Common Core State Standards, een gedetailleerde serie onderwijskundige richtlijnen. Bedoeld om te zorgen dat leerlingen tussen kleuterschool en eind middelbare school bepaalde standaardcriteria behalen. Op dit moment hanteren 43 staten en het District of Columbia die standaardcriteria zowel voor rekenen als voor taal. 3

De verschuiving naar deze meer didactische benadering gebeurt in een poging om twee dringende problemen op te lossen.

Volgens veel metingen liggen de Amerikaanse onderwijsresultaten achter bij andere landen. Tegelijkertijd blijven de schoolresultaten van miljoenen Amerikaanse leerlingen, van wie velen uit een arm of een minderheidsmilieu komen, ver beneden de landelijke norm. Voorstanders zeggen dat de kloof kan worden overbrugd door eerder te beginnen met formeel onderwijs.

Maar deze bewegingen, hoewel goed bedoeld, zijn misleidend. Verschillende landen, inclusief Finland en Estland, beginnen niet met verplicht onderwijs tot de kinderen 7 jaar zijn. In de recentste vergelijking van nationale onderwijsniveaus, het Program for International Student Assessment (PISA) kwamen beide landen beduidend hoger uit dan de USA op het gebied van rekenen, natuur- en scheikunde en lezen. 4

Natuurlijk zijn deze landen kleiner, is er minder (sociaal-economische) ongelijkheid en minder diversiteit dan in de USA. Onder zulke omstandigheden vergt goed onderwijs maken minder inspanning. Het ziet er niet naar uit dat het voor de USA een optie is om te wachten met school tot een kind 7 jaar is: te veel kinderen, uit minderbedeelde gezinnen of anderszins met een achterstand, zouden dan waarschijnlijk uren per dag voor de TV zitten: niet bepaald een activiteit die toekomstige schoolse prestaties bevordert.

Maar de complexiteit van de taak in dit land [USA] vlakt het fundamentele feit niet uit, dat te sterk gestructureerde klassen averechts werken op heel veel jonge kinderen.

Sommige onderzoeken wijzen erop dat vervroegde instructies voor lezen of andere vakken misschien sommige kinderen op weg kunnen helpen, maar die stimulans blijkt meestal maar tijdelijk te zijn. Een wetenschappelijk onderzoek uit 2009 door Sebastian P. Suggate, [toen] onderwijskundige aan de Alanus Universiteit in Duitsland, toont aan dat een vervoegde start met school geen voordeel opleverde. Hij keek daarbij naar ongeveer 400.000 15-jarige leerlingen in meer dan 50 landen. In een ander onderzoek van Dr. Suggate, dat werd gepubliceerd in 2012, volgde hij een paar jaar lang een groep van 83 leerlingen. Zijn onderzoek wees uit dat de kinderen die met 5 jaar waren begonnen met lezen minder goed tekstbegrip hadden dan de leerlingen die later waren begonnen. 5

Ander onderzoek heeft uitgewezen dat vervroegde didactische instructie de schoolresultaten feitelijk verslechtert. Rebecca A. Marcon, professor in de psychologie aan de Universiteit van North Florida, volgde 343 kinderen die respectievelijk op een kleuterschool zaten die op schoolse resultaten was gericht, een die kinderen aanmoedigde zelf initiatief te nemen, en een school daar tussen in. Enkele jaren later keek zij naar de prestaties van de kinderen, die toen in de derde of vierde klas zaten [= onze groep 5/6]. Zij ontdekte dat tegen het einde van de vierde klas de leerlingen die meer didactische instructies hadden gekregen beduidend lagere scores haalden dan de kinderen die vooral gelegenheid hadden gehad om te leren via spel. Dr. Marcon schreef:

“De vooruitgang van de kinderen kan vertraagd zijn door de veel te academische voorschoolse ervaringen, waarbij officiële leerinstructies te vroeg in de ontwikkelingsfase waarin meeste kinderen zich bevonden, werden aangeboden.” 6

Desondanks willen veel opvoeders spel onder schooltijd verminderen. David Whitebread, psycholoog aan Cambridge University, die dit onderwerp tientallen jaren heeft bestudeerd:

“Spel wordt vaak opgevat als kinderachtig gedrag dat niets oplevert. Maar het is essentieel voor hun ontwikkeling. Zij moeten leren doorzetten, aandacht erbij houden, emoties leren beheersen. Kinderen leren deze vaardigheden via spel.” 7

In de afgelopen 20 jaar zijn wetenschappers veel meer te weten gekomen over hoe kinderen leren. Jay Giedd, neurowetenschapper aan de University of California in San Diego, heeft zijn hele werkzame leven lang bestudeerd hoe het menselijk brein zich ontwikkelt vanaf de geboorte tot en met de puberteit. Hij zegt dat de meeste kinderen onder de 7 of 8 jaar beter geschikt zijn voor actief onderzoek dan voor didactische uitleg.

“Het probleem van te veel structuur: het ontmoedigt zelf dingen ontdekken.” 8

Vooral het leesproces kan niet worden versneld. Dat is pas ongeveer 6.000 jaar oud, dus de mogelijkheid om al die tekens op papier om te zetten in een complexe betekenis is niet al voorgevormd in onze hersens. Het ontwikkelt zich niet ‘natuurlijk’, zoals andere complexe vaardigheden, bijvoorbeeld leren lopen; het kan worden aangemoedigd, maar nooit worden geforceerd. Veel te vaak is dat nou precies wat school probeert te doen. 9
Dit betekent niet dat we niet de toegang tot voorschoolse opvang zouden moeten verruimen en de voorschoolse educatie van kinderen met een achterstand zouden moeten verbeteren. Maar vervroegde educatie die de kinderen krijgen – wat ook hun socio-economische achtergrond is – zou hun ontwikkeling werkelijk moeten helpen. Laten we hopen dat degenen die ons onderwijsbeleid maken, rekening gaan houden met deze kennis. 10

  1. Bij ons in Nederland is dat al veel eerder veranderd, namelijk in 1981, met de wet op het basisonderwijs. Waarbij kleuters niet langer werden gezien als kleuters, maar als jong schoolkind. Ook al is al veel eerder aangetoond, dat er wel degelijk een groot verschil is tussen een kleuter en een jong schoolkind. Voor meer informatie: kijk bij Wegwijs in kleuteronderwijs of Stichting Histos
  2. Nancy Carlsson’s werk: nancycarlssonpaige. Zie haar atikelen en haar TED talk.
  3. Ook in ons land worden de criteria steeds meer aangescherpt. Zie nu de toelatingstoetsen en de verplichte rekentoetsen.
  4. Klik hier voor de PISA resultaten voor Nederland
  5. Zie artikel Dr. Sebastian Suggate
  6. Zie artikel Rebecca Marcon
  7. Zie ook de nieuwe brochure van de werk- en steungroep kleuteronderwijs, over de minimale competenties voor de beginnende kleuterleerkracht.
  8. Artikelen Jay Giedd:
  9. Zie hierover ook de boeken van Dr. Ewald Vervaet: ‘Naar school’, over de ontwikkelingsfasen van kinderen tussen 3 en 8 en ‘Ontdekkend leren lezen’ (uitgeverij Gelling).
  10. Tijdens de workshop in verband met de invoering van de Davis leerstrategieën in scholen worden leerkrachten zich pas goed bewust van de complexiteit van het leesproces voor de kinderen in groep 3. Zij beseffen dan ook hoe belangrijk het is om dat proces op het juiste moment en in de juiste volgorde aan te bieden. Veel gehoorde opmerking: “Waarom hebben we dat niet in de opleiding geleerd?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Information

This entry was posted on 21 mei, 2015 by in nieuws and tagged .

Navigation

Petra Pouw-Legêne

Heirstraat 37
6191 JS BEEK

tel. 046-4374907

Contactformulier

Stuur een e-mail

KvK nr. 14097763


Ankerpunt Coaching biedt Davis® Counseling en Davis®-leerstrategieën en andere methodes, zoals TOC for Education, elk binnen de eigen context en afzonderlijk van elkaar aan.

Abonneer

  • RSS Feed
Professioneel werken met Davis®, Davis Dyslexia Correction®, incl. Davis Symbol Mastery® en Davis Orientation Counseling® kan uitsluitend worden gedaan door mensen die opgeleid en gecertificeerd zijn door Davis Dyslexia Association International.